7 pytań ważnych dla każdego obywatela

7 zmian niewygodnych dla każdego polityka

01

TAK dla uczciwej polityki

Czy jesteś za ograniczeniem immunitetu posłów i senatorów wyłącznie do działalności wchodzącej w zakres sprawowania mandatu, zniesieniem przywilejów finansowych i socjalnych posłów i senatorów oraz pełną transparentnością wydatków posłów i senatorów?

Uzasadnienie

Nasza propozycja kończy z sytuacją, w której politycy są traktowani lepiej niż zwykli obywatele i mogą zasłaniać się immunitetem przed odpowiedzialnością. Dziś immunitet chroni parlamentarzystów bardzo szeroko — po zmianie obejmowałby wyłącznie czynności faktycznie związane ze sprawowaniem mandatu (wystąpienia na sali, głosowania, prace w komisjach), a przestałby chronić w sprawach takich jak: wykroczenia drogowe (np. przekroczenie prędkości, prowadzenie po alkoholu), przestępstwa kryminalne (kradzież, pobicie, oszustwo) oraz korupcja związana z pełnieniem funkcji publicznych.

Zniesione zostałyby też liczne przywileje finansowe i socjalne, z których parlamentarzyści korzystają obecnie, m.in.: nieopodatkowana dieta parlamentarna, możliwość wydawania ryczałtu na inne cele niż prowadzenie biura poselskiego, bezpłatne przejazdy kolejowe i krajowe przeloty lotnicze, bezpłatne mieszkanie lub ryczałt hotelowy w Warszawie, dodatki funkcyjne oraz odprawy parlamentarne.

Trzeci filar to pełna jawność wydatków — każda złotówka publicznych pieniędzy wydana przez parlamentarzystę byłaby dostępna do wglądu dla obywateli. Dzięki temu polityk staje się równy wobec prawa ze zwykłym Polakiem, a pokusa nadużyć i marnotrawstwa zostaje realnie ograniczona. To prosty krok w stronę uczciwej, przejrzystej i tańszej polityki.

02

TAK dla naprawy parlamentu

Czy jesteś za likwidacją Senatu i zmniejszeniem liczby posłów do nie więcej niż 280?

Uzasadnienie

Proponowane rozwiązanie ogranicza liczbę parlamentarzystów co najmniej o połowę — z dzisiejszych 560 osób (460 posłów i 100 senatorów) do maksymalnie 280. Senat ma dziś znikome znaczenie praktyczne: w istocie powiela pracę Sejmu, realnie opóźnia jedynie wejście ustawy w życie, nie mając mocy zablokowania decyzji izby niższej.

Likwidacja drugiej izby i odchudzenie Sejmu to przede wszystkim sprawniejszy, szybszy proces stanowienia prawa oraz wymierne oszczędności dla budżetu państwa. Co istotne, zaoszczędzone środki można przeznaczyć na profesjonalizację Sejmu — na zatrudnienie fachowców, analityków, ekspertów i prawników legislacyjnych, którzy realnie podniosą jakość uchwalanych ustaw.

Dobre prawo tworzy się dzięki rzetelnej wiedzy i analizie, a nie dzięki samej liczbie posłów — liczy się jakość, a nie ilość. Mniejszy, ale mający lepsze zaplecze merytoryczne parlament posłuży obywatelom znacznie lepiej niż dzisiejsza rozbudowana i kosztowna struktura.

03

TAK dla referendum obywatelskiego

Czy jesteś za wprowadzeniem obowiązku zarządzenia referendum ogólnopolskiego na wniosek co najmniej 500 000 obywateli, w szczególności w sprawie uchylenia ustawy na wniosek złożony w ciągu 180 dni od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw?

Uzasadnienie

Nasza propozycja to realne oddanie władzy w ręce obywateli. Dziś o rozpisaniu referendum decydują politycy, którzy mogą po prostu zignorować nawet bardzo silny głos — po zmianie poparcie 500 tysięcy obywateli automatycznie i obowiązkowo uruchamiałoby referendum ogólnokrajowe, bez możliwości jego zablokowania przez władzę.

Szczególnie ważny jest mechanizm uchylania ustaw: obywatele mogliby poddać pod głosowanie świeżo uchwalone prawo, składając wniosek w ciągu 180 dni od jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. To daje narzędzie obrony przed pospiesznie lub wbrew woli społeczeństwa przyjmowanymi ustawami.

Władza przestaje być bezkarna między wyborami, bo wie, że obywatele mają realny instrument kontroli. To wzmocnienie demokracji i realne przywrócenie zasady, że to obywatele są suwerenem.

04

TAK dla głosu obywateli

Czy jesteś za zniesieniem wymogu frekwencji dla mocy wiążącej referendum ogólnokrajowego i ważności referendum lokalnego?

Uzasadnienie

Proponowana zmiana sprawia, że liczy się głos tych, którzy faktycznie przyszli zagłosować, a nie tych, którzy zostali w domu. Dziś referendum ogólnokrajowe jest wiążące dopiero przy frekwencji powyżej 50%, a referenda lokalne (np. w sprawie odwołania wójta, burmistrza czy rady gminy) również wymagają osiągnięcia progu frekwencyjnego, by były ważne.

Problem w tym, że przeciwnicy proponowanych rozwiązań nie idą głosować na „nie”, lecz świadomie bojkotują referendum, licząc, że niska frekwencja je unieważni. W ten sposób wynik jest blokowany manipulacją, a nie realnym głosowaniem.

Zniesienie progu odbiera przeciwnikom tę strategię bojkotu: kto chce zablokować zmianę, musi przyjść i otwarcie zagłosować przeciw, zamiast chować się za absencją. Dzięki temu zarówno referenda ogólnokrajowe, jak i lokalne stają się uczciwym narzędziem decydowania, w którym decyduje wola głosujących, a nie skuteczność namawiania do bierności.

05

TAK dla inicjatyw obywatelskich

Czy jesteś za wprowadzeniem obowiązku rozpatrzenia przez Sejm projektu ustawy złożonej przez grupę co najmniej 100 000 obywateli w terminie 12 miesięcy od daty wniesienia projektu ustawy do Marszałka Sejmu?

Uzasadnienie

Nasza inicjatywa to koniec z chowaniem obywatelskich projektów ustaw „do zamrażarki sejmowej”. Dziś grupa 100 tysięcy obywateli może złożyć własny projekt ustawy, ale w praktyce takie inicjatywy bywają latami odkładane na półkę przez kontrolujących obrady Sejmu marszałków lub „mrożone” w komisjach sejmowych.

Po zmianie Sejm miałby obowiązek rozpatrzyć obywatelski projekt w twardym terminie 12 miesięcy od jego wniesienia do Marszałka Sejmu. Oznacza to gwarancję, że głos obywateli nie zostanie zlekceważony, lecz trafi pod realną debatę i głosowanie. Politycy nie mogliby już ignorować inicjatyw, które są dla nich niewygodne, licząc na to, że sprawa „sama ucichnie”.

To konkretne wzmocnienie wpływu obywateli na stanowienie prawa i przywrócenie sensu obywatelskiej inicjatywie ustawodawczej.

06

TAK dla demokracji cyfrowej

Czy jesteś za wprowadzeniem możliwości udzielenia poparcia pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum lokalnego, ogólnokrajowego oraz pod projektem ustawy składanym przez grupę co najmniej 100 000 obywateli za pośrednictwem systemu teleinformatycznego?

Uzasadnienie

Nasza zmiana to unowocześnienie demokracji i dostosowanie jej do XXI wieku. Dziś poparcie zbiera się na papierze, co jest czasochłonne, kosztowne i utrudnia obywatelom udział w inicjatywach.

Po zmianie poparcia można byłoby udzielać wygodnie i bezpiecznie drogą elektroniczną, za pośrednictwem bezpiecznego systemu teleinformatycznego (np. z wykorzystaniem profilu zaufanego czy po wprowadzeniu odpowiednich zabezpieczeń — nawet mObywatela).

Co istotne, takie cyfrowe zbieranie podpisów objęłoby nie tylko wnioski o referenda lokalne i ogólnokrajowe, ale również obywatelskie projekty ustaw składane przez grupę co najmniej 100 000 obywateli. Dzięki temu udział w życiu publicznym staje się prostszy, tańszy i dostępny dla każdego, kto ma dostęp do Internetu, a zbieranie wymaganej liczby podpisów przestaje być barierą nie do pokonania.

To realne ułatwienie korzystania z praw obywatelskich i wzmocnienie oddolnych inicjatyw.

07

TAK dla wolności wyboru

Czy jesteś za zastąpieniem budżetowego finansowania partii politycznych systemem dobrowolnych odpisów podatkowych dokonywanych przez obywateli na rzecz wybranych przez siebie partii, posłów lub senatorów?

Uzasadnienie

Proponowane zmiany to przywrócenie obywatelom kontroli nad tym, na co idą ich podatki. Dziś partie, które przekroczą określony próg wyborczy, otrzymują wysokie subwencje z budżetu państwa — niezależnie od tego, czy obywatele nadal je popierają.

Po zmianie to obywatel sam decydowałby, czy i którą partię, posła lub senatora wesprzeć częścią własnego podatku, podobnie jak dziś przekazuje się odpis na organizacje pożytku publicznego. Pieniądze trafiałyby więc tam, gdzie jest realne, bieżące poparcie społeczne, a nie tam, gdzie zadecydował wynik wyborów sprzed kilku lat.

Partie musiałyby na co dzień zabiegać o zaufanie obywateli, a nie tylko o jednorazowy wynik wyborczy. To uczciwszy, bardziej demokratyczny model finansowania polityki, oparty na dobrowolnym wyborze, a nie na przymusie.

www.takdlaobywateli.pl