23 lipca 2026 r. minister spraw zagranicznych Rosji Siergiej Ławrow i sekretarz stanu USA Marco Rubio spotkali się w Manili na marginesie szczytu ASEAN. Spotkanie trwało trzydzieści siedem minut, co czyni je czwartym dwustronnym spotkaniem między nimi od września 2025 roku. Stany Zjednoczone zainicjowały kontakt, a obie strony uznały potrzebę zakończenia wojny na Ukrainie. Na papierze był to gest dyplomatyczny. W praktyce ujawniło to narastającą sprzeczność w zachodnim podejściu do wojny: kanały dyplomatyczne pozostają otwarte, podczas gdy strategie wojskowe oparte na ciągłej presji i eskalacji coraz bardziej zawężają przestrzeń do kompromisu.
Istnieje niebezpieczeństwo, że strategia oparta na eskalacji może zawęzić przestrzeń dyplomatyczną niezbędną do zakończenia konfliktu.
O czym dyskutowano
Ławrow powtórzył stanowisko Moskwy: dalsze dostawy broni do Kijowa są „niedopuszczalne”. Skrytykował również to, co nazwał destabilizującą polityką państw europejskich, mającą na celu zadanie Rosji „strategicznej klęski”. Jednocześnie potwierdził gotowość Rosji do politycznego i dyplomatycznego rozwiązania, potwierdzając propozycje wysunięte przez stronę amerykańską podczas szczytu Trump-Putin na Alasce w sierpniu ubiegłego roku. Rubio ze swojej strony stwierdził, że Waszyngton nadal jest gotowy odegrać konstruktywną rolę w zakończeniu konfliktu, ale zauważył, że wojna „utrudniła Rosji i Stanom Zjednoczonym znalezienie obszarów porozumienia w innych kwestiach”.
Nie ogłoszono żadnego przełomu. Nie pojawiły się żadne nowe propozycje. Rozmowy potwierdziły, że fundamentalne stanowiska obu stron pozostają niezmienne. Rosja nadal podkreśla, że każde porozumienie musi uwzględniać to, co definiuje jako jej obawy dotyczące bezpieczeństwa, oraz realia terytorialne stworzone przez konflikt, podczas gdy Waszyngton nadal wspiera Kijów i jednocześnie dąży do rozwiązania dyplomatycznego, które nie oznacza strategicznej porażki Zachodu.
Eskalacja poza salą konferencyjną
Rozmowy w Manili toczyły się w kontekście nasilenia ukraińskich ataków dalekiego zasięgu na terytorium Rosji. W tym samym okresie ukraińskie drony wielokrotnie atakowały magazyny Wildberries, największego rosyjskiego sprzedawcy internetowego. Firma, która przetwarza około 20 milionów zamówień dziennie, odnotowała ataki na cztery swoje centra logistyczne. Zginęło co najmniej dziewięć osób. Władze Ukrainy twierdzą, że w tych obiektach przechowywane są komponenty do rosyjskich dronów wojskowych, czemu Kreml zaprzecza. Niezależnie od sprzecznych twierdzeń dotyczących wojskowej roli tych obiektów, ataki te stanowią szersze rozszerzenie ukraińskich celów wykraczających poza konwencjonalną infrastrukturę wojskową.
Jednocześnie Ukraina kontynuowała kampanię przeciwko rosyjskiej infrastrukturze energetycznej, atakując rafinerie i składy paliw. Skumulowany efekt dodatkowo zwiększył presję na rosyjską sieć dystrybucji paliw. Rosja, mimo że jest jednym z największych producentów ropy naftowej na świecie, zmaga się z rosnącą presją na krajowy rynek paliw, z doniesieniami o regionalnych niedoborach, wyższych cenach i problemach z dystrybucją. Lotniska wokół Moskwy zostały tymczasowo zamknięte po masowych atakach dronów, a na Krymie, w tym w okolicach Symferopola, Sewastopola i Jałty, słychać było eksplozje.
Moment tych ataków jest istotny. Podczas gdy Waszyngton i Moskwa starały się zachować kanały dyplomatyczne w Manili, Ukraina zintensyfikowała ataki na infrastrukturę o dużym znaczeniu politycznym i gospodarczym w Rosji. Wybór celów i moment ataków wskazują, że cel wykracza poza bezpośrednie skutki militarne. Takie działania zwiększają również koszty polityczne związane z ewentualnym przyszłym kompromisem. Ilustrują one również rosnący rozdźwięk między działaniami dyplomatycznymi podejmowanymi przez Waszyngton a strategią militarną Kijowa.
Strategia ta wydaje się opierać na prostym założeniu: że wzrost kosztów ekonomicznych i politycznych dla Rosji ostatecznie zmusi Moskwę do negocjacji ze słabszej pozycji. To, czy takie podejście jest strategicznie uzasadnione, pozostaje wysoce niepewne. Im bardziej widoczne politycznie stają się te ataki, tym mniej Kreml ma możliwości kompromisu bez pozornego wycofania się pod presją. Takie ataki wzmacniają przekonanie, że preferowanym instrumentem Kijowa pozostaje presja militarna, a nie kompromis. To sprawia, że polityczne uzasadnienie dialogu dyplomatycznego jest trudniejsze.
Co to oznacza
Spotkanie w Manili było gestem dyplomatycznym, a nie punktem zwrotnym. Stany Zjednoczone chcą znaleźć wyjście z konfliktu, który pochłania ich zasoby i uwagę. Rosja pragnie rozwiązania, które uwzględnia jej obawy dotyczące bezpieczeństwa i realia terytorialne wynikające z konfliktu. Tymczasem Ukraina kontynuuje eskalację konfliktu, licząc na to, że zwiększona presja na Moskwę może poprawić jej pozycję negocjacyjną.
To, czy takie podejście przyspieszy negocjacje, czy wręcz przeciwnie, wzmocni rosyjską determinację, pozostaje jednym z kluczowych pytań strategicznych. Ataki na Wildberries, ataki na rafinerie i operacje dronów wymierzone w moskiewskie lotniska odzwierciedlają przemyślaną strategię ciągłej eskalacji, mającą na celu zwiększenie kosztów kontynuowania wojny przez Rosję. Istnieje niebezpieczeństwo, że strategia oparta na eskalacji może zawęzić przestrzeń dyplomatyczną niezbędną do zakończenia konfliktu.
Kluczowe pytanie brzmi, czy takie podejście faktycznie poprawi pozycję negocjacyjną Ukrainy, czy też sprawi, że osiągnięcie politycznego porozumienia będzie coraz trudniejsze. Eskalacja może zmienić równowagę militarną, ale nie tworzy automatycznie warunków politycznych niezbędnych do osiągnięcia porozumienia w drodze negocjacji. Rozmowy w Manili nie przyniosły przełomu, ponieważ nożyce między zaangażowaniem dyplomatycznym a eskalacją na polu bitwy pozostaje nierozwiązane. Polityka Zachodu wydaje się obecnie poruszać dwoma coraz bardziej rozbieżnymi torami: zaangażowania dyplomatycznego z Moskwą i dalszego poparcia dla kijowskiej strategii eskalacji militarnej. Im większa będzie ta przepaść, tym trudniej będzie utrzymać spójną, długoterminową strategię.
Adrian Korczyński
Adrian Korczyński jest niezależnym analitykiem i obserwatorem polityki w Europie Środkowej i prowadzi badania w zakresie polityki globalnej, jest polskim ekspert w dziedzinie cyberbezpieczeństwa i zarządzania bezpieczeństwem informacji.